عفونت باکتریایی واژن چگونه تشخیص داده و درمان می شود؟

این بیماری در گذشته با نام ((گاردنرلا)) شناخته شده و در اثر رشد بیش از حد انواع باکتری های بی هوازی غالب در واژن به وجود می آید.

این باکتری ها به طور طبیعی در غلظت های پایین در واژن وجود داشته و از جمله آن ها می توان به گاردنرلا واژینالیس، پره وتلا، موبیلونکوس، مایکوپلاسما هومینیس و آتوپوبیوم واژینالیس اشاره کرد.

این بیماری از طریق جنسی منتقل نشده اما با حضور دیگر عفونت های تناسلی ارتباط دارد. با اینکه بسیاری از پزشکان عفونت باکتریایی واژن را یک بیماری نسبتا بدون علامت می دانند اما در اغلب افراد مبتلا چنین نیست.

 بسیاری از زنان مقدار ترشحات و در برخی موارد بوی بد ترشحات را بسیار ناراحت کننده بیان می کنند. علاوه بر آن شواهدی وجود دارند که عفونت باکتریایی واژن را با زایمان زودرس، کوریوآمیونیت، آندومتریت پس از حاملگی، عفونت لگنی پس از جراحی، خاتمه دادن به بارداری و احتمالا بیماری التهابی لگن (PID) مرتبط می دانند. در مطالعات بیان شده است که واژینوز باکتریایی خطر انتقال و ابتلا به ویروس ایدز را افزایش می دهد.

علائم عفونت باکتری واژن

رایج ترین علائم ظاهری این بیماری ترشحات زیاد واژن و گاهی اندکی بوی نامطلوب می باشد. برخی زنان بوی ماهی مانند واژن را عادی دانسته و پس از تشخیص و درمان واژینوز باکتریایی شگفت زده می شوند.

ممکن است بوی نامطلوب واژن تنها پس از رابطه جنسی محافظت نشده و به دلیل رهایش آمین ها در اثر منی قلیایی احساس شود. تحریک پذیری ناحیه فرج در این بیماری رایج نیست. واژینوز باکتریایی همانند کاندیدیازیس در بسیاری از زنان بدون علامت است.

تشخیص عفونت باکتریایی واژن

موارد زیر دو مورد از مهم ترین روش های تشخیص این بیماری هستند.

این مورد مهم ترین روش تشخیص عفونت باکتریایی واژن است. ترشحات ناشی از این بیماری در رنگ آمیزی گرم بسیار علامت دار و مشخص هستند. در این ترشحات باکتری لاکتوباسیل وجود نداشته و باکتری هایی با گرم منفی یا متغییر وجود دارند که از جمله آن ها می توان به گاردنرلا و پره وتلا اشاره کرد. در برخی موارد ممکن است خطوط منحنی از باکتری های گرم منفی (موبیلونکوس) نیز دیده شود. از آنجایی که التهاب واژن (واژینیت) از عوارض عفونت باکتریایی واژن نیست در این معاینه پلی مورف های اندکی وجود خواهد داشت.

در این تست دو قطره محلول ۱ تا ۵ درصد پتاسیم هیدروکسید به نمونه ای از ترشحات وازن اضافه می شود. رهایش ناگهانی بوی ماهی به معنای مثبت بودن جواب آزمایش می باشد. این بو ناشی از تبخیر پلی آمین ها به خصوص تری متیل آمین است که توسط باکتری های بی هوازی ساخته می شود. تست آمین در مقایسه با روش میکروسکوپی دارای حساسیت ۸۰ تا ۹۰ درصد و ویژگی بالای ۹۰ درصد است. این تست آسان، سریع و مقرون به صرفه بوده و باید به عنوان بخشی از ارزیابی اولیه ترشحات واژنی تمام زنان به کار گرفته شود. با اینکه امکان دارد تست آمین چند ساعت تا چند روز بعد بر روی سواب (گوش پاک کن) های خشک شده با هوا انجام شود اما مزیت اصلی آن این است که می توان در جلسه مشاوره از آن استفاده کرد. رایحه ایجاد شده ماندگاری اندکی داشته و برای مدت طولانی در محل انجام آزمایش باقی نمی ماند. البته، برخی افراد خلاف این گفته را عنوان می کنند. بهتر است که انجام این آزمایش به دور از دید بیمار انجام شود. 

در واژینوز باکتریایی PH واژن از مقدار طبیعی ۴.۵ به بیش از ۵ می رسد. متاسفانه، این آزمایش اختصاصی نبوده و ممکن است بیانگر کاهش باکتری های لاکتوباسیل در محیط واژن باشد. لاکتوباسیل ها گونه باکتری غالب در محیط طبیعی واژن هستند و با تولید اسید لاکتیک از گلیکوژن موجود در واژن یک محیط اسیدی محافظت کننده فراهم می کنند. علاوه بر آن، در صورتی که آزمایش در هنگام وجود خون قاعدگی یا منی در واژن انجام شود و یا به صورت ناخواسته به جای ترشحات واژن از موکوس دهانه رحم نمونه برداری شود ممکن است افزایش PH دیده شود. با این حال، در صورت طبیعی بودن PH واژن احتمال وجود عفونت باکتریایی واژن بسیار پایین است.

با اینکه ترشحات واژن در ابتلا به عفونت باکتریایی واژن به طور معمول رقیق، یکنواخت و دارای قوامی خامه ای یا شیر مانند هستند اما به هیچ عنوان در تمامی موارد به اینصورت نبوده و در اغلب مطالعات بیان شده که ظاهر ترشحات واژن یک نشانگر تشخیصی ضعیف است. آزمایش کشت نمونه برداری با سواب (HVS) هیچ جایگاهی در تشخیص ندارد زیرا حضور واژینالیس گاردنرلا یا باکتری های بی هوازی الزاما به معنای ابتلا به واژینوز باکتریایی نیست. تشخیص ترکیب های باکتریایی مرتبط با این بیماری به وسیله تست NAAT می تواند آزمایش تشخیصی مناسب برای این بیماری باشد. البته این آزمایش هنوز در دسترس نیست. همان گونه که در بالا گفته شد، در حال حاضر معاینه میکروسکوپی تست تشخیصی انتخابی است.

درمان عفونت باکتریایی واژن

چندین گزینه درمانی برای این بیماری وجود دارد.

  • مصرف مترونیدازول خوراکی درمانی بسیار موثر بوده و در رژیم های دارویی متنوع استفاده می شود: ۲ گرم سوسپانسیون با دوز stat (یک بار)، ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلی گرم دو بار در روز به مدت ۵ روز یا ۲۰۰ میلی گرم سه بار در روز به مدت ۷ روز
  • مصرف روزانه ژل درون واژنی میترونیدازول (۰.۷۵) به مدت ۵ روز
  • مصرف روزانه پماد درون واژنی کلیندامایسین (۲ درصد) نیز یک جایگزین درمانی مناسب برای بیمارانی است که توانایی تحمل مترونیدازول را ندارند. این نکته باید به بیمار گفته شود که پماد کلیندامایسین می تواند به کاندوم های لاتکسی آسیب برساند.

در حال حاضر درمان برای زنانی است که دچار علائم هستند. همچنین این درمان را می توان قبل از انجام هیسترکتومی، بیوپسی اندومتریال، خاتمه بارداری، هیستروسکوپی، دیلاتاسیون و کورتاژ و وارد کردن وسایل ضد بارداری درون رحمی برای زنان بدون علامت انجام داد. البته، هیچ مطالعه ای جهت حمایت از انجام این درمان برای سه مورد آخر وجود ندارد.

در فرایندهایی که شامل وارد کردن ابزار به واژن می شوند احتمال ورود باکتری هایی با توانایی ایجاد عفونت در آندومتر وجود دارد. مطالعاتی که در زمینه تاثیر درمان واژینوز باکتریایی بر کاهش خطر زایمان زودرس انجام شده اند بیانگر نتایج متناقضی هستند. مطالعاتی که مزیتی در این درمان عنوان نکرده اند به دلیل در نظر نگرفتن زمان تشخیص بیماری مورد انتقاد قرار گرفته اند.

تشخیص و درمان عفونت باکتریایی واژن در اوایل بارداری می تواند مهم باشد. بر اساس شواهد حاضر و ایمن بودن مصرف دارو های درمان واژینوز باکتریایی در زنان باردار می توان گفت که درمان این بیماری باید قبل از هفته ۲۰ بارداری در زنان دارای عوامل خطر زایمان زودرس انجام شود. این درمان به طور ویژه برای زنانی اهمیت دارد که دارای سابقه سقط دیررس یا زایمان زودرس با دلایل نامشخص هستند. تحلیل های متا آنالیز هیچ مدرکی دال بر تراتوژنیسیته با مصرف مترونیدازول نشان نداده اند.

عفونت باکتریایی واژن عود کننده

عود این بیماری پس از درمان با صرف نظر از داروی مصرفی، در ۲۰ درصد زنان دیده می شود. این عود اغلب با معاینه میکروسکوپی مشخص شده و با بازگشت علائم همراه نیست. با این حال، برخی زنان بازگشت های متداول و علامت دار این بیماری را تجربه می کنند.

عود این بیماری همچون کاندیدیازیس عود کننده بر روابط جنسی افراد تاثیر گذاشته و سبب ایجاد درجه ای از آسیب های روانی می شود. مطالعات نشان داده که درمان شرکای جنسی هیچ تاثیری در کاهش میزان عود این بیماری ندارد.

ارتباطی بین واژینوز باکتریایی و IUCD گزارش شده است. زنانی که به طور ویژه با عود این بیماری درگیر هستند باید از روش های ضد بارداری دیگری استفاده کنند. بنا بر دلایلی که تاکنون مشخص نشده اند، استفاده از کاندوم به مدت چند ماه می تواند برای برخی بیماران مفید باشد.

موارد زیر قطعا ارزش این را دارند که به عنوان درمانی پیشگیرانه (پروفیلاکتیک) در نظر گرفته شود:

  • مصرف مترونیدازول خوراکی برای یک دوره کوتاه مدت
  • مصرف نوع درون واژنی کلیندامایسین و مترونیدازول یک تا دو بار در ماه

با اینکه داده های بالینی در این مورد محدود است اما مصرف ژل اسید لاکتیک و پروبیوتیک های درون واژنی به مدت چند روز پس از چرخه قاعدگی نیز می تواند مفید باشد.

این نوشته رو دوست داشتید؟

0
Share on facebook
اشتراک گذاری در فیسبوک
Share on twitter
اشتراک گذاری در توییتر
Share on linkedin
اشتراک گذاری در لینکدین
Share on telegram
اشتراک گذاری در تلگرام

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

ثبت سوال جدید غیرفعال می‌باشد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال قبلی ، کد رهگیری خود که از طریق ای میل برای شما ارسال شده را در این قسمت وارد کنید تا پاسخ دکتر را مشاهده فرمائید
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
Shopping Basket